Ποια είναι τα πρώιμα σημάδια αυτισμού;

Πρώιμα σημάδια αυτισμού

Η έγκαιρη διάγνωση του αυτισμού ανοίγει το δρόμο για πρώιμη παρέμβαση, προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες στο άτομο να αναπτύξει τις δεξιότητές του και να αξιοποιήσει το δυναμικό του. Πότε όμως ένας γονέας χρειάζεται να απευθυνθεί σε αναπτυξιολόγο για αξιολόγηση; Ποια είναι τα λεγόμενα “red flags” στα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού, που ενεργοποιούν έναν μηχανισμό αξιολόγησης και πιθανής διάγνωσης αυτισμού;

Η τυπική ομιλία ενός βρέφους ξεκινά με πρώιμες φωνοποιήσεις, ευρύτερα γνωστές ως “βαβισμό”. Η μη τυπική ανάπτυξη του βαβισμού περιλαμβάνει:

• Λιγότερο συχνές φωνοποιήσεις, βρέφη δηλαδή που “μιλούν” λιγότερο ή που καθυστερούν να παράγουν βαβισμό (μετά τους 10 μήνες)
• Πιο φτωχά συλλαβικά μοτίβα – βαβισμό που δεν ακολουθεί το πρότυπο “ντα”, “μπα” κλπ
• Βαβισμός χωρίς επικοινωνιακή πρόθεση, που σημαίνει ότι τα βρέφη δεν απευθύνονται σε κάποιον, δεν προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή του γονέα, δεν κάνουν εναλλαγή φωνημάτων με τον γονέα.
• Ασυνήθιστα επίπεδος τόνος φωνημάτων

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, η εξέλιξη της ομιλίας εγείρει προβληματισμούς και ενεργοποιεί τους γονείς σε μια διαδικασία διερεύνησης.

Στη συνέχεια, πιθανά σημάδια αυτισμού είναι:

• Απουσία βλεμματικής επαφής, κοινωνικού χαμόγελου και άλλων εκφράσεων χαράς και αλληλεπίδρασης περί τους 6 μήνες
• Απουσία επίδειξης, δήξης, γνεψίματος στους 12 μήνες
• Απουσία λέξεων στους 16 μήνες
• Απουσία αυθόρμητων φράσεων 2 λέξεων στους 24 μήνες (προσοχή: όταν ένα παιδί 24 μηνών μιμείται λεκτικά πρότυπα 2 λέξεων, δεν θεωρούμε ότι παράγει αυθόρμητο λόγο)
• Εμμονή με στροβιλιζόμενα αντικείμενα ή άλλες εμμονές
• Απουσία μίμησης κινητικών μοντέλων στους 24 μήνες
• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις άκρων ή σώματος
• Παράδοξος τρόπος παιχνιδιού: επαναλαμβανόμενα πρότυπα παιχνιδιού, εμμονή με αντικείμενα, εστίαση σε κομμάτι του παιχνιδιού και αργότερα (2-3 ετών) δεν αναπτύσσει φανταστικό παιχνίδι, ούτε συνεργατικό με άλλα παιδιά (3-5 ετών)
• Δυσκολία στην εκτέλεση εντολών στους 18-24 μήνες
• Δυσκολία στις αλλαγές και τις μεταβάσεις
• Αισθητηριακές ιδιαιτερότητες

Όταν ένα παιδί εκδηλώνει μεμονωμένα στοιχεία από την παραπάνω λίστα, δεν συνεπάγεται διάγνωση αυτισμού. Η διάγνωση γίνεται μόνο από αναπτυξιολόγο/ παιδοψυχίατρο/ παιδονευρολόγο κατόπιν αξιολόγησης του παιδιού και διεξοδικής συνεκτίμησης όλων των πληροφοριών που συνθέτουν την αναπτυξιακή εικόνα ενός παιδιού.